İnsan Kaynakları çalışanlarının sahip olması gereken yetkinlikleri kitaplar, üstadlar çok çeşitli kaynaklar tanımlıyor ancak bence bir de farklı bir nokta var. O da, firmaların şirket İK’larına seçme yerleştirme başta olmak üzere hizmet veren danışmanlık firmaları ve danışmanlık firma çalışanlarının sahip olmaları gereken yetkinlikler…

Meslek hayatımda çokça danışmanlık firması ile yüzyüze geldim, gelmeye de devam ediyorum. Bir çok done ile gözlemleme şansım ve fırsatım oldu. Çok profesyonel ve etik olanları olduğu kadar sadece markalaşmış ifadeleriyle karşınıza gelenleri de var. Ya da isim yaptığı kadar iç işleyişlerinde profesyonel olmayanları…Öte yandan hergün aralarına yeni danışmanlık firmalarının katıldığı bu deryada adını duymadığımız ancak hep üst düzey(!) seçme/yerleştirme yaptıklarını belirten danışmanlık firmaları da mevcut. Kimse de çıkıp ben her düzey eleman seçip yerleştiriyorum demez hep üst düzey(!) ve sektöründe lider bir firma (!) için seçer ve yerleştirirler 🙂

Şirket İK departmanları neden bir veya birden fazla danışmanlık firması ile çalışır?

Şirket ik’larının bir danışmanlık firması ile çalışma nedenlerinin en önemlisi, operasyonel zaman kaybından kaçınmak veya şirketin ihtiyaç duyduğu pozisyon için en uygun adayın danışmanlık firma datasıyla bulunabileceğini düşünmek. Bu en önde gelen tercih nedenleri arasında sayılabilir. Çünkü ilana çıkılması, cv taranması ve kısa-uzun listelerin oluşturulması ve mülakatların yapılması başlı başına ciddi bir zaman alıcı mesaidir. Dolayısıyla şirket bu operasyonel süreci outsource eder. Öte yandan şirket, aradığı pozisyonun duyulmasını istemeyebilir bu nedenle danışman firma ile çalışabilir.

Çok profesyonel headhunter firmaları dışarıda tutacak olursak (çünkü onlar yurtdışı bağlantılı olarak çalıştıklarından farklı profilleri karşımıza getirebilirler), bunun dışında ülkemizde tüm danışmanlık firmalarının yararlandığı veri/aday havuzu neredeyse birbirinin aynısı 🙂 Türkiye’de bu havuz kariyer.netsecretcv.comyenibiris.com önceliklidir. Ki takip edenleriniz vardır mutlaka, bu şekilde başka kurulanlarda olmuş ancak devamı gelememiş ve hüsranla sonuçlanmıştır.

Her şey birbirinin aynı…

Aranan kriterlere göre yapılan belirlemeler sonucu erişilen adaylar, yapılan görüşmeler hatta görüşmelerin stili bile birbirinin aynısı. Aynı tip sorular, basmakalıp ritüeller…

Danışmanlık firma ile görüşme yaptığınızda…

Danışmanlık firmaları ile yapılan görüşmelerde süreç şu şekilde işler :

  • 1- Danışman firma, müşteriden(şirketten) pozisyonu alır,  müşteri(şirket) pozisyon hakkında genel bilgi verir (unvan, sorumluluk, genel yapı, koşullar, ücret..vs.)
  • 2- Danışman firma ile müşteri arasında bir sözleşme yapılır ve süreç başlar. Danışman firma da ilana çıkabilir veya ilana çıkmadan kullandığı veritabanlarından kriterlere göre güncel bir aday çekmecesi oluşturabilir.(Bu veritabanları yukarıda saydıklarımdan biri veya hepsi olabilir. Ki danışmanlık firmaları genellikle hepsini kullanır. Aynı zamanda kendi web sitelerinin cv bölümden de yararlanırlar.)
  • 3- Danışma firma pozisyon aciliyetine göre değişmekle birlikte yaklaşık ort. 2 hafta içerisinde pozisyon kriterlerine göre belirleyip bazısı ile sadece telefonda görüştüğü (güncel bir iş arayışınız bulunmakta mıdır? şeklinde klasik bir soru ile başlayan :)) bazısı ile yüzyüze görüşme yaptığı adaylardan bir rapor liste hazırlar (uzun liste/long list denir türkilizcede :)) ve şirkete gönderir.
  • 4- Pozisyondan sorumlu şirket ik yetkilisi (bu şirketteki yapıya göre değişir, ik müdürü, şefi, kd.uzmanı veya direktörü olabilir) adayların özgeçmişlerini ve danışman firmanın kısa raporunu, yapılmasını talep ettiyse envanter ve test sonuçlarını inceler.
  • 5- Şirket seçtiği adayları belirler ve danışman firmaya iletir. Uzun liste olur kısa liste yani short list 🙂
  • 6- Danışman firma bu aşamada, adayla sadece telefonda görüşmüşse yüzyüze mülakat için davet eder (daha önceki aşamada uygulamadıysa çeşitli envanter ve testlerde uygulayabilir) görüşür, aday hakkında detaylı bir rapor hazırlar. Danışman firma tarafında görüşen kişinin genel yorumları ve öngörüleriyle beraber detaylı bir Aday Raporu hazırlar, gönderir.
  • 7- Ancak danışman firma tarafından aday için hazırlanan rapor hiçbir zaman şirkette çalışan ve aday ile görüşecek ve çalışacak olan kişinin görüş/izlenimlerinin yerini tut(-a-)maz. Çünkü bir şirketi içinde çalışan bilir ve karşısındaki aday varolan ortama uyum sağlayabilir mi, mutlu olabilir mi en iyi değerlendirmeyi o yapabilir.
  • 8- Şirket danışman firma aracılığıyla tanışmak istediği adayları seçer ve mülakatlar danışman firma tarafından ayarlanır. Aday şirket ik yetkilisi ile mülakata davet edilir.
  • 9- Ve şirket en uygun gördüğü ve beğendiği adaya iş teklifini yapar.
  • 10- Danışman firma adaya teklif edilen aylık ücretin, 1 yıllık genel toplamı üzerinden sözleşmede belirlenen yüzde ile komisyonunu alır. Eğer deneme süresi içerisinde aday-işveren anlaşamazsa, danışman firma yeni aday bulmayı taahhüt eder.

Danışman Firma ile yaptığınız görüşme “o pozisyon” için olmazsa;

Danışman firma ile yaptığınız görüşmelerde, davet edildiğiniz pozisyon için karşılıklı olarak iki taraf içinde uygun olunmadığı sonucu çıkmışsa (siz de pozisyonu beğenmemiş veya istememiş olabilirsiniz) böyle bir durumda görmek istediğimiz danışmanlık firma manzarası şu olur:

İş arayan adayı, o iş arama sürecinde hemen ellerindeki pozisyon havuzunda eğer uygun olabilecek başka bir pozisyonu varsa onun için değerlendirmeye almaktır/alabilmektir. Ama bu genellikle yapıl(-a-)maz. Danışman firma sadece davet ettiği veya o aradığı pozisyon için adayla görüşür veya görüşmüştür. Olmadıysa olmamıştır, devamı başka bir pozisyon için gelmez 🙂 Veya ben görmedim, hiç şahit olmadım, olanlar varsa yorumlarını belirtebilirler elbetteJ Yani bu aday Z firmasının x pozisyonu için uygun değil ama, F firmasının c pozisyonu için uygun gibi…Bunun için de yazının başında belirttiğim yetkinlik ve profesyonellik mevzusuna geliyoruz ve tıkanıyor, orada kalıyoruz 🙂

Bir insanı layıkıyla sayılı bir sürede tanımak zaten başlı başına güçtür.

Bir insanı layıkıyla sayılı bir sürede tanımak zaten başlı başına güçtür. Son derece insani değerler, tevazu ve olgunluk ister. Profesyonellik şarttır. Bunun yanı sıra danışmanlık firmalarının davet ettikleri adayla 20 dk veya 30 dk gibi kısa bir sürede bir kanıya varabilmeleri ise hayli ilginç sayılabilir. (Şahit olduğum için yazıyorum :)) Burada en önemli olan nokta, kim ne derse desin ve konuyu nasıl yorumlarsa yorumlasın, görüşmeyi yapan kişinin ve adayın elektrik ve enerji uyumudur. Kişilik özellikleridir. Mülakatı yöneten kişinin bireyselliğe giren yorumlarda bulunması ve işverenin o olmadığı unutarak (!) şirket yöneticisi gibi hareket etmesi hatalı sayılabilecek tavırlar arasında olabilir.

Son derece profesyonel olarak çalışan danışman firmaları imtina ederek söylüyorum ki; danışman firmanın görevi profesyonellik ve objektiviteyle (kişiselleşmeden) adayla mülakatı gerçekleştirmektir. Çünkü danışman firma adayın mesleki kalifikasyonlarını ve pozisyona yetkinlik uyumunu çalışacağı şirket yetkilisi kadar öngöremez, öngörmesi de mümkün değildir. Sadece şirketin istediği gibi, uygun olabileceğini düşündüğü (-genel anlamda ve pozisyon hakkında şirket tarafından kendisine verilen bilgi kadar-) en uygun adaylarla, şirketi buluşturmakta bir arabulucu görevindedir. Nihai karar tamamen işveren şirkete aittir.